1.
Pojęcie korzyści majątkowej. Korzyść majątkowa to korzyść, która może zaspokoić potrzeby materialne. Innymi słowy,
korzyść majątkowa ma wymierną wartość ekonomiczną, wyrażoną w określonej kwocie pieniężnej (por. T.
Oczkowski, Oszustwo jako przestępstwo majątkowe i gospodarcze, Kraków 2004, s. 28-29). Korzyść majątkowa jest rozumiana
bardzo szeroko. Chodzi tu każde, choćby przejściowe polepszenie sytuacji majątkowej. W grę wchodzi tu więc nie tylko
trwałe przysporzenie majątkowe kosztem innej osoby. Dlatego też przyjmuje się, że korzyść majątkowa polega na zwiększeniu
aktywów lub zmniejszeniu pasywów przez przysporzenie majątkowe, zmniejszenie lub uniknięcie strat albo zniesienie lub nawet
uniknięcie obciążeń składników majątkowych (tamże, s. 29). W konsekwencji więc postaci korzyści majątkowej mogą być
bardzo różnorodne: bezprawne pozyskanie własności cudzej rzeczy czy też innego prawa majątkowego, odroczenie spłaty
długu, umorzenie części lub całości długu, uzyskanie prawa do czerpania korzyści z cudzego majątku czy też zabezpieczenie
spłaty zaciągniętych zobowiązań na majątku o mniejszej niż umówiona wartości. Należy więc przyjąć, że korzyść majątkowa
jest pojęciem szerokim, wykraczającym znacznie poza zakres przywłaszczenia cudzego mienia, i wiąże się ona z jakąkolwiek
poprawą sytuacji majątkowej sprawcy lub innej osoby, przejawiającej się nawet w postaci choćby krótkotrwałego, lecz
bezprawnego korzystania z cudzego mienia (zob. szerzej tamże, s. 31-32; zob. również wyrok SN z dnia 29 marca 2011 r., III
KK 321/10, LEX nr 846388, i wyrok SN z dnia 12 października 2010 r., III KK 76/10, Biul. PK 2011, nr 2, poz. 4-5, teza nr 4,
czy też wyrok SN z dnia 14 listopada 2012 r., V KK 12/12, LEX nr 4452184, w którym przyjęto, że pozyskanie kredytu poprawia
sytuację finansową kredytobiorcy, choćby czasowo, bez względu na to, czy kredyt ten w całości zostanie spłacony w określonych
w umowie terminach).
2.
Pojęcie korzyści osobistej. Korzyść osobista to korzyść, która służy zaspokojeniu innych od majątkowych potrzeb
(np. przyznanie medalu, tytułu honorowego, prestiżowej nagrody, uzyskanie statusu elitarnego stowarzyszenia, anulowanie
nałożonych kar lub innych sankcji, wystawienie rekomendacji lub referencji). Dotyczy to również sytuacji, w której aspekt
majątkowy uzyskanej korzyści ma zdecydowanie charakter poboczny, a zasadniczym aspektem korzyści jest zwiększenie
prestiżu określonej osoby, czy też zaspokojenie innych jej oczekiwań niematerialnych, czego przykładem mogą być awans
zawodowy, nieodpłatne usługi seksualne, bilet na imprezę sportową lub kulturalną (słusznie A. Marek, Kodeks karny..., 2010,
s. 312).
3.
Beneficjent korzyści. W myśl art. 115 § 4 k.k. korzyść może osiągnąć bezpośrednio sprawca czynu albo inny podmiot
(inna osoba fizyczna lub grupa osób fizycznych, ale także osoba prawna czy też jednostka organizacyjna, przy czym nie jest
wykluczone, że sprawca działa bezpośrednio w interesie tych podmiotów zbiorowych; w kwestii trafnych uwag co do
problematyki czynu zabronionego dokonywanego w ramach i na rzecz podmiotów zbiorowych zob. R. Zawłocki,
Odpowiedzialność karna reprezentanta podmiotu zbiorowego, Warszawa 2013, s. 5-7 czy też 91-92).
4.
Znaczenie pojęcia korzyści w kodeksie karnym. Korzyść majątkowa jako cel działania sprawcy jest elementem znamion
strony podmiotowej niektórych przestępstw (np. art. 204 § 1, art. 231 § 1, art. 282, 286 § 1 czy też art. 296 § 2 k.k.) oraz
stanowi jedną z samodzielnych przesłanek podobieństwa przestępstw. Chęć osiągnięcia korzyści majątkowej jest również
kluczową przesłanką możliwości orzeczenia niesamoistnej kary grzywny (zob. art. 33 § 2 k.k.).
Pojęcie korzyści majątkowej. Korzyść majątkowa to korzyść, która może zaspokoić potrzeby materialne. Innymi słowy,
korzyść majątkowa ma wymierną wartość ekonomiczną, wyrażoną w określonej kwocie pieniężnej (por. T.
Oczkowski, Oszustwo jako przestępstwo majątkowe i gospodarcze, Kraków 2004, s. 28-29). Korzyść majątkowa jest rozumiana
bardzo szeroko. Chodzi tu każde, choćby przejściowe polepszenie sytuacji majątkowej. W grę wchodzi tu więc nie tylko
trwałe przysporzenie majątkowe kosztem innej osoby. Dlatego też przyjmuje się, że korzyść majątkowa polega na zwiększeniu
aktywów lub zmniejszeniu pasywów przez przysporzenie majątkowe, zmniejszenie lub uniknięcie strat albo zniesienie lub nawet
uniknięcie obciążeń składników majątkowych (tamże, s. 29). W konsekwencji więc postaci korzyści majątkowej mogą być
bardzo różnorodne: bezprawne pozyskanie własności cudzej rzeczy czy też innego prawa majątkowego, odroczenie spłaty
długu, umorzenie części lub całości długu, uzyskanie prawa do czerpania korzyści z cudzego majątku czy też zabezpieczenie
spłaty zaciągniętych zobowiązań na majątku o mniejszej niż umówiona wartości. Należy więc przyjąć, że korzyść majątkowa
jest pojęciem szerokim, wykraczającym znacznie poza zakres przywłaszczenia cudzego mienia, i wiąże się ona z jakąkolwiek
poprawą sytuacji majątkowej sprawcy lub innej osoby, przejawiającej się nawet w postaci choćby krótkotrwałego, lecz
bezprawnego korzystania z cudzego mienia (zob. szerzej tamże, s. 31-32; zob. również wyrok SN z dnia 29 marca 2011 r., III
KK 321/10, LEX nr 846388, i wyrok SN z dnia 12 października 2010 r., III KK 76/10, Biul. PK 2011, nr 2, poz. 4-5, teza nr 4,
czy też wyrok SN z dnia 14 listopada 2012 r., V KK 12/12, LEX nr 4452184, w którym przyjęto, że pozyskanie kredytu poprawia
sytuację finansową kredytobiorcy, choćby czasowo, bez względu na to, czy kredyt ten w całości zostanie spłacony w określonych
w umowie terminach).
2.
Pojęcie korzyści osobistej. Korzyść osobista to korzyść, która służy zaspokojeniu innych od majątkowych potrzeb
(np. przyznanie medalu, tytułu honorowego, prestiżowej nagrody, uzyskanie statusu elitarnego stowarzyszenia, anulowanie
nałożonych kar lub innych sankcji, wystawienie rekomendacji lub referencji). Dotyczy to również sytuacji, w której aspekt
majątkowy uzyskanej korzyści ma zdecydowanie charakter poboczny, a zasadniczym aspektem korzyści jest zwiększenie
prestiżu określonej osoby, czy też zaspokojenie innych jej oczekiwań niematerialnych, czego przykładem mogą być awans
zawodowy, nieodpłatne usługi seksualne, bilet na imprezę sportową lub kulturalną (słusznie A. Marek, Kodeks karny..., 2010,
s. 312).
3.
Beneficjent korzyści. W myśl art. 115 § 4 k.k. korzyść może osiągnąć bezpośrednio sprawca czynu albo inny podmiot
(inna osoba fizyczna lub grupa osób fizycznych, ale także osoba prawna czy też jednostka organizacyjna, przy czym nie jest
wykluczone, że sprawca działa bezpośrednio w interesie tych podmiotów zbiorowych; w kwestii trafnych uwag co do
problematyki czynu zabronionego dokonywanego w ramach i na rzecz podmiotów zbiorowych zob. R. Zawłocki,
Odpowiedzialność karna reprezentanta podmiotu zbiorowego, Warszawa 2013, s. 5-7 czy też 91-92).
4.
Znaczenie pojęcia korzyści w kodeksie karnym. Korzyść majątkowa jako cel działania sprawcy jest elementem znamion
strony podmiotowej niektórych przestępstw (np. art. 204 § 1, art. 231 § 1, art. 282, 286 § 1 czy też art. 296 § 2 k.k.) oraz
stanowi jedną z samodzielnych przesłanek podobieństwa przestępstw. Chęć osiągnięcia korzyści majątkowej jest również
kluczową przesłanką możliwości orzeczenia niesamoistnej kary grzywny (zob. art. 33 § 2 k.k.).