Komentarz do Art. 229 kodeksu karnego [Łapownictwo czynne]

Kazimierz

Well-known member
Członek ekipy
Przedmiot ochrony. Podobnie jak w przypadku art. 228 k.k., przedmiotem ochrony jest właściwe funkcjonowanie instytucji
publicznych i organizacji międzynarodowych oraz zaufanie do obiektywnego wykonywania czynności przez osoby pełniące
funkcje publiczne.
2.
Podmiot. Przestępstwo ma charakter powszechny
Strona podmiotowa. Przestępstwo z art. 229 § 3 k.k. może zostać popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim. Przestępstwa
z art. 229 § 1, 2 i 4 mogą zostać popełnione także w zamiarze ewentualnym (zob. J. Lachowski (w:) Kodeks karny. Część
szczególna, t. 2, Komentarz do art. 222-316, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, Warszawa 2013, s. 124). Jednak zdaniem części
doktryny wszystkie przestępstwa z art. 229 k.k. muszą być popełnione z zamiarem bezpośrednim (zob. A. Barczak-Oplustil (w:)
Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, t. 2, red. A. Zoll, 2013, s. 1181-1182).
4.
Strona przedmiotowa. Co do interpretacji terminów "w związku z pełnieniem funkcji publicznej" oraz "naruszenie prawa"
zob. komentarz do art. 228 k.k.
Obietnica udzielenia korzyści majątkowej może być złożona w różny sposób, także gestem. Organ procesowy powinien
wówczas ustalić, co miał wyrazić ten gest zdaniem wykonującego go i czy adresat mógł go odebrać jako obietnicę udzielenia
korzyści majątkowej (zob. wyrok SN z dnia 5 listopada 1997 r., V KKN 105/97, OSNKW 1998, nr 1-2, poz. 7).
Udzielenie korzyści majątkowej lub jej obietnicy może mieć miejsce za pośrednictwem osoby trzeciej. W tej sytuacji
do dokonania przestępstwa dochodzi z chwilą udzielenia korzyści przez pośrednika (zob. wyrok SA we Wrocławiu z dnia 29
października 2012 r., II AKa 270/12, LEX nr 1238648).
Złożona obietnica nie musi zostać zaakceptowana przez osobę pełniącą funkcję publiczną. Z uwagi na formalny
charakter przestępstwa zostaje ono popełnione w chwili dojścia obietnicy do jej adresata, niezależnie od tego, czy
zostanie przez niego przyjęta (zob. postanowienie SN z dnia 14 marca 2007 r., III KK 248/06, LEX nr 262647). Nie sposób
się zgodzić z poglądem, że w takiej sytuacji zachodzi tylko usiłowanie popełnienia przestępstwa (tak SN w wyroku z dnia 12
września 1986 r., Rw 655/86, OSNKW 1987, nr 5-6, poz. 47).
Przypadek mniejszej wagi należy oceniać przede wszystkim w kontekście funkcji publicznej danej osoby, rangi
podejmowanych przez nią czynności lub naruszenia prawa oraz rodzaju i wysokości korzyści (por. wyrok SA w Krakowie z dnia
3 grudnia 1998 r., II AKa 196/98, KZS 1998, z. 12, poz. 31).
W wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., II KK 186/14, LEX nr 1648181, SN przyjął, że: "Dla uzyskania klauzuli bezkarności z art.
229 § 6 k.k. sprawca przestępstwa łapownictwa czynnego musi nie tylko zawiadomić organ powołany do ścigania przestępstw
o fakcie przyjęcia przez osobę pełniącą funkcję publiczną korzyści majątkowej lub osobistej (lub obietnicy korzyści), ale
jednocześnie z zawiadomieniem ujawnić wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten uzyska procesową wiedzę
o przestępstwie". Okoliczności istotne to takie, które dotyczą znamion przestępstwa (por. J. Potulski (w:) System Prawa
Karnego, t. 8, red. L. Gardocki, s. 587). Nie stoi na przeszkodzie uzyskaniu klauzuli bezkarności posiadanie przez organ
powołany do ścigania przestępstw informacji operacyjnych (postanowienie SN z dnia 7 września 2006 r., II KK 89/06, LEX nr
192982).
Niepodleganie karze stanowi negatywną przesłankę procesową z art. 17 § 1 pkt 4 k.p.k. zobowiązującą organ procesowy do
odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego lub umorzenia toczącego się postępowania niezależnie od jego etapu.
5.
Zbieg przepisów. Może mieć miejsce zbieg art. 229 § 3 i art. 231 § 1 k.k., jeżeli sprawca, udzielając korzyści lub jej obietnicy,
podżega funkcjonariusza publicznego do naruszenia przepisów prawa (zob. A. Barczak-Oplustil (w:) Kodeks karny. Część
szczególna. Komentarz, t. 2, red. A. Zoll, 2013, s. 1185).
 
Powrót
Góra