Przedmiot ochrony. Przedmiotem ochrony jest wiarygodność dokumentów na płaszczyźnie ich treści.
2.
Podmiot. Przestępstwo ma charakter powszechny.
3.
Strona podmiotowa. Ze względu na wymóg działania przez podstępne wprowadzenie w błąd należy przyjąć, że przestępstwo
można popełnić tylko w zamiarze bezpośrednim.
4.
Strona przedmiotowa. Do wyczerpania znamion art. 272 k.k. konieczne jest podstępne, a więc niejako kwalifikowane,
wprowadzenie w błąd. Jak wskazał SN (wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., II KK 138/14, LEX nr 1554328): "Dla wypełnienia
znamion przestępstwa określonego w art. 272 k.k. nie wystarcza samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia, ale konieczne
jest podjęcie jeszcze pewnych działań, na przykład przebiegłych, pozorujących jego zgodność z rzeczywistością i utrudniających
wykrycie nieprawdy".
Sprawca czynu z art. 272 k.k. może sam bezpośrednio wprowadzać w błąd osobę wystawiającą dokument, jak i działać za
pośrednictwem lub przy współudziale innych osób (wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., II KK 138/14, LEX nr 1554328).
Podobnie jak w przypadku art. 271 k.k., wystawienie dokumentu w rozumieniu art. 272 k.k. nie obejmuje dokonania czynności
cywilnoprawnych, np. zawarcia umowy. Nie jest zatem wystawieniem dokumentu spisanie umowy przez notariusza, który
jedynie utrwala treść czynności (wyrok SA w Białymstoku z dnia 14 września 2012 r., II AKa 110/12, LEX nr 1220415; odmiennie
SN w postanowieniu z dnia 4 stycznia 2005 r., III KK 286/04, LEX nr 146226).
Skutkiem podstępnego wprowadzenia w błąd funkcjonariusza publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia
dokumentu ma być poświadczenie przez tę osobę nieprawdy, a więc niejako potwierdzenie nieprawdziwych okoliczności
podanych przez osobę wprowadzającą w błąd. Potwierdzenie takie ma nastąpić w wystawionym dokumencie (zob. wyrok SN z
dnia 15 marca 2012 r., V KK 240/11, Prok.i Pr.-wkł. 2012, nr 6, s. 3).
5.
Zbieg przepisów. Może zajść zbieg art. 272 z art. 286 § 1 k.k., jeśli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
oraz z art. 233 k.k., jeśli podstępne wprowadzenie w błąd przybiera postać fałszywych zeznań lub oświadczeń (A. Herzog (w
Kodeks karny..., red. R.A. Stefański, 2015, s. 1691).
2.
Podmiot. Przestępstwo ma charakter powszechny.
3.
Strona podmiotowa. Ze względu na wymóg działania przez podstępne wprowadzenie w błąd należy przyjąć, że przestępstwo
można popełnić tylko w zamiarze bezpośrednim.
4.
Strona przedmiotowa. Do wyczerpania znamion art. 272 k.k. konieczne jest podstępne, a więc niejako kwalifikowane,
wprowadzenie w błąd. Jak wskazał SN (wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., II KK 138/14, LEX nr 1554328): "Dla wypełnienia
znamion przestępstwa określonego w art. 272 k.k. nie wystarcza samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia, ale konieczne
jest podjęcie jeszcze pewnych działań, na przykład przebiegłych, pozorujących jego zgodność z rzeczywistością i utrudniających
wykrycie nieprawdy".
Sprawca czynu z art. 272 k.k. może sam bezpośrednio wprowadzać w błąd osobę wystawiającą dokument, jak i działać za
pośrednictwem lub przy współudziale innych osób (wyrok z dnia 26 listopada 2014 r., II KK 138/14, LEX nr 1554328).
Podobnie jak w przypadku art. 271 k.k., wystawienie dokumentu w rozumieniu art. 272 k.k. nie obejmuje dokonania czynności
cywilnoprawnych, np. zawarcia umowy. Nie jest zatem wystawieniem dokumentu spisanie umowy przez notariusza, który
jedynie utrwala treść czynności (wyrok SA w Białymstoku z dnia 14 września 2012 r., II AKa 110/12, LEX nr 1220415; odmiennie
SN w postanowieniu z dnia 4 stycznia 2005 r., III KK 286/04, LEX nr 146226).
Skutkiem podstępnego wprowadzenia w błąd funkcjonariusza publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia
dokumentu ma być poświadczenie przez tę osobę nieprawdy, a więc niejako potwierdzenie nieprawdziwych okoliczności
podanych przez osobę wprowadzającą w błąd. Potwierdzenie takie ma nastąpić w wystawionym dokumencie (zob. wyrok SN z
dnia 15 marca 2012 r., V KK 240/11, Prok.i Pr.-wkł. 2012, nr 6, s. 3).
5.
Zbieg przepisów. Może zajść zbieg art. 272 z art. 286 § 1 k.k., jeśli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
oraz z art. 233 k.k., jeśli podstępne wprowadzenie w błąd przybiera postać fałszywych zeznań lub oświadczeń (A. Herzog (w
Kodeks karny..., red. R.A. Stefański, 2015, s. 1691).